Informacje o osobach mających związek z gm. Kaźmierz (tzn. urodzili się tutaj lub mieszkali) i brali czynny udział w Powstaniu Wielkopolskim. Artykuły powstały na podstawie materiałów zebranych i opublikowanych przez dr Sylwię Zagórską w Obserwatorze Kaźmierskim, a także na podstawie informacji zawartych na stronie http://powstancywielkopolscy.pl/. Jeśli posiadasz informacje o takich osobach ze swojej rodziny lub z grona znajomych, zadzwoń 603811891, lub napisz j.oses@op.pl.
Melchior Kruk 1897 - 1982
Ur. 04.01.1897 r. w Chlewiskach, syn Szczepana i Antoniny. Brał czynny udział w Powstaniu Wielkopolskim od 27.12.1918 r. do 15.02.1919 r. w 3 Kompanii Służby Straży i Bezpieczeństwa Poznań-Jeżyce. Uczestniczył w rozbrajaniu Niemców w mieście i na Dworcu Głównym w Poznaniu, pod dowództwem Zellmera i Leitgebra. Uwolnił 6 polskich marynarzy, aresztowanych przez 6 Pułk Grenadierów Niemieckich przy ul. Grunwaldzkiej w Poznaniu. Od 01.06.1921 r. jako ochotnik brał czynny udział w Powstaniu Śląskim w Kompanii Sztabowej przy Dowództwie Grupy Północnych Powstańców w Lublińcu i Tarnowskich Górach. Po likwidacji Powstania udał się do Francji, gdzie pracował w górnictwie. W 1930 wrócił do Polski. Podczas okupacji był aresztowany przez Niemców i osadzony w więzieniu sądowym w Nowym Tomyślu. Po zwolnieniu musiał meldować się dwa razy dziennie na posterunku niemieckiej żandarmerii w Opalenicy. W kwietniu 1940 r. został wysłany do pracy przymusowej do Niemiec. Uchwałą Rady Państwa nr: 11.10-0.911 z dnia 10.11.1958 r. odznaczony Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym. Zmarł 31 stycznia 1982 r., pochowany na cmentarzu parafialnym w Opalenicy.
Wojciech Kozłowski 1891 - 1962
Ur. 17.03.1891 r. w Bytyniu, w gm. Kaźmierz. Syn Łukasza i Franciszki zamieszkały w Bytyniu. Brał czynny udział z bronią w ręku w Powstaniu Wielkopolskim od 02.01.1919 r. do 22.2.1919 r. w Kompanii Opalenickiej pod dowództwem porucznika Klemczaka. Walczył na odcinku zachodnim pod Zbąszyniem, Kolnem, Prusimiem i Kamionną. Bezpośrednio po powstaniu przeszedł do formacji Wojska Polskiego i pełni służbę do sierpnia 1919 r. Uchwałą Rady Państwa nr: 01.09-0.2 z dnia 09.01.1960 r. odznaczony Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym. Zmarł 28.11.1962 r., pochowany na cmentarzu komunalnym Junikowo w Poznaniu.
Michała Kosmacz 1898 - 1981
Urodził się 06.09.1898 r. w miejscowości Uścięcice gm. Opalenica, syn Andrzeja i Agnieszki zd. Gawron vel Gawrońskiej. Mieszkał w Kaźmierzu. W 1918 r. ochotniczo przystąpił do Powstania Wielkopolskiego w Opalenicy. Z tworzonych spontanicznie oddziałów powstańczych 02.01.1919 r. sformowano Kompanię Opalenicką, z którą Michał Kosmacz wziął udział w walkach o Zbąszyń, Kruszwicę, Nową Wieś i inne miejscowości. Stopnie: starszy strzelec, starszy szeregowiec, podporucznik mianowany. Uchwałą Rady Państwa nr: 12.22-0.2000 z dnia 22.12.1969 r. odznaczony Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym. Zmarł 07.11.1981 r., pochowany na cmentarzu parafialnym w Kaźmierzu.
Maciej Konwiński 1889 - 1945
Ur. 23.02.1889 r. we wsi Rgielsko, pow. Wągrowiec, syn Michała i Katarzyny zd. Kapsa. Mieszkał w Kaźmierzu. Należał do I Kompanii Służby Straży i Bezpieczeństwa w Poznaniu, w której umiejętnie zdobywał oraz magazynował broń i amunicję, przekazaną w momencie wybuchu Powstania Wielkopolskiego walczącym Polakom. Był funkcjonariuszem Posterunku Policji Państwowej w Kaźmierzu, który znajdował się w istniejącym do dziś budynku na obecnej ulicy Dworcowej, gdzie w czasie II wojny światowej mieszkał Niemiec Hasenstab – komendant żandarmerii, zwanej też policją wiejską, będącą jedną z wielu wyspecjalizowanych formacji policyjnych niemieckiej policji porządkowej i gdzie po 1945 r. był Posterunek Milicji Obywatelskiej. W latach 30-tych XX w. pełnił służbę w Kaźmierzu wraz z Wolniakiem i Dachowskim. Zmarł 27.04.1945 r., pochowany na cmentarzu parafialnym przy ul. Nowina w Poznaniu.
Michał Konieczny 1897 - 1977
Urodził się 14.09.1897 r. w Witkowicach, w gminie Kaźmierz, syn Marcina i Apolonii zd. Michalczyk. Wstąpił jako ochotnik do 1 Kompanii Szamotulskiej 09.01.1919 r. i pod dowództwem porucznika Franciszka Przybylskiego walczył z bronią w ręku w rejonie miejscowości: Lubasz, Gulcz, Rosko i Wrzeszczyna. Następnie przydzielony został do Inowrocławia do 56 Pułku Piechoty i brał udział w oswobodzeniu Pomorza. Zwolniony z Wojska Polskiego 15.05.1921 r. Do 1939 r. pracował w firmie HCP Poznań. W czasie okupacji wysiedlony do Włoszczowy koło Kielc. Uchwałą Rady Państwa nr: 12.22-0.2004 z dnia 22.12.1969 r. odznaczony Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym. Zmarł w 1977 r., pochowany na cmentarzu komunalnym Junikowo w Poznaniu